Trong thời gian gần đây, thị trường vận tải biển quốc tế đang ghi nhận nhiều biến động khi nhu cầu vận chuyển hàng hóa tăng trở lại trong giai đoạn cao điểm cuối năm. Trước áp lực về sản lượng hàng hóa, chi phí khai thác và nguồn cung container, nhiều hãng tàu quốc tế có xu hướng điều chỉnh cước vận chuyển thông qua việc áp dụng các khoản phụ phí như GRI và trên các tuyến xuất khẩu chính.
Các tuyến vận chuyển từ châu Á đi các thị trường lớn như Mỹ, châu Âu, Trung Đông và châu Phi được dự báo chịu ảnh hưởng khi lượng hàng xuất khẩu tăng mạnh phục vụ nhu cầu tiêu dùng cuối năm. Trong đó, các tuyến từ Việt Nam đi Mỹ, Canada, châu Âu và Trung Đông có khả năng chịu tác động do sản lượng hàng hóa lớn và nhu cầu vận chuyển tăng cao.
Tại Việt Nam, các cảng xuất khẩu chính như Cát Lái, Cái Mép – Thị Vải và Hải Phòng có thể chịu thêm áp lực khi lượng booking tăng. Tình trạng thiếu container rỗng cục bộ, hạn chế chỗ trên tàu (space shortage) hoặc điều chỉnh lịch khai thác có thể xảy ra nếu doanh nghiệp không chủ động kế hoạch đặt chỗ sớm.
GRI và PSS – Hai khoản phụ phí doanh nghiệp cần lưu ý
- GRI (General Rate Increase – Tăng cước chung): Là khoản điều chỉnh tăng cước vận chuyển cơ bản do hãng tàu công bố nhằm phản ánh tình hình thị trường. Mức tăng có thể khác nhau tùy theo từng tuyến, loại container và thời điểm áp dụng.
- PSS (Peak Season Surcharge – Phụ phí mùa cao điểm): Là khoản phụ phí thường được áp dụng trong giai đoạn nhu cầu vận chuyển tăng cao, khi năng lực khai thác tàu và nguồn cung container chịu nhiều áp lực.
Các khoản điều chỉnh này thường xuất hiện vào những thời điểm cao điểm vận tải, đặc biệt khi doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng như điện tử, dệt may, nội thất, máy móc thiết bị và hàng tiêu dùng sang các thị trường quốc tế.
Tác động đến doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam
Việc các hãng tàu điều chỉnh GRI/PSS có thể khiến doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức:
- Chi phí logistics tăng: Phụ phí tăng thêm có thể làm thay đổi tổng chi phí vận chuyển, ảnh hưởng đến kế hoạch tài chính và lợi nhuận.
- Khó đảm bảo lịch tàu: Các lô hàng đặt booking sát ngày ETD có nguy cơ hết chỗ, bị roll sang chuyến sau hoặc phát sinh thêm chi phí.
- Ảnh hưởng đến kế hoạch giao hàng: Chậm trễ vận chuyển có thể tác động đến tiến độ giao hàng và cam kết với khách hàng quốc tế.
Doanh nghiệp nên chủ động kế hoạch vận chuyển
Để hạn chế ảnh hưởng từ việc điều chỉnh phụ phí trong mùa cao điểm, doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam nên:
- Chủ động booking tàu trước 2–4 tuần, đặc biệt với các tuyến Việt Nam đi Mỹ, châu Âu và các thị trường có nhu cầu vận chuyển lớn.
- Theo dõi sát thông báo từ hãng tàu và đơn vị logistics về các thay đổi liên quan đến GRI, PSS và các phụ phí khác để có phương án kiểm soát chi phí.
- Linh hoạt lựa chọn tuyến vận chuyển, cảng xuất khẩu và hãng tàu nhằm tối ưu chi phí, đảm bảo thời gian giao hàng.
Trong bối cảnh thị trường vận tải biển bước vào mùa cao điểm, việc chuẩn bị kế hoạch xuất hàng sớm và phối hợp chặt chẽ với đơn vị logistics sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm thiểu rủi ro, ổn định chuỗi cung ứng và duy trì hiệu quả hoạt động xuất khẩu.