Trong những tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu phía Bắc ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Lưu lượng hàng hóa và phương tiện thông quan tăng trưởng ổn định, trong khi các dự án cửa khẩu thông minh đang được đẩy mạnh triển khai nhằm nâng cao năng lực logistics xuyên biên giới. Những diễn biến này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại Việt Nam – Trung Quốc mà còn mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong thời gian tới.
TÌNH HÌNH THÔNG QUAN TẠI CÁC CỬA KHẨU PHÍA BẮC
Tại Lào Cai, kim ngạch xuất nhập khẩu qua cửa khẩu trong quý I/2026 đạt gần 425 triệu USD, tăng khoảng 49% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều mặt hàng nông sản tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực khi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
Một số điểm đáng chú ý:
• Lượng doanh nghiệp tham gia xuất nhập khẩu qua cửa khẩu tiếp tục gia tăng.
• Hoạt động thông quan diễn ra tương đối ổn định, chưa ghi nhận tình trạng ùn tắc kéo dài như một số giai đoạn trước đây.
• Nhu cầu vận chuyển hàng hóa xuyên biên giới được dự báo tiếp tục tăng trong các tháng cuối năm.
ĐẨY MẠNH XÂY DỰNG CỬA KHẨU THÔNG MINH
Song song với sự gia tăng về lưu lượng hàng hóa, nhiều địa phương biên giới đang tập trung đầu tư vào hạ tầng và công nghệ nhằm hiện đại hóa hoạt động logistics.
Các dự án trọng điểm đang được triển khai gồm:
• Dự án cửa khẩu thông minh tại Kim Thành và Bản Vược (Lào Cai).
• Dự án cửa khẩu thông minh Móng Cái – Đông Hưng (Quảng Ninh).
• Nghiên cứu ứng dụng công nghệ AI, IoT và hệ thống quản lý dữ liệu số trong quy trình thông quan.
• Từng bước triển khai phương tiện vận chuyển tự động (AGV) nhằm nâng cao hiệu quả khai thác.
Theo định hướng phát triển, các mô hình cửa khẩu thông minh sẽ giúp:
✓ Rút ngắn thời gian thông quan.
✓ Giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp.
✓ Tăng năng lực xử lý hàng hóa tại khu vực biên giới.
✓ Hạn chế tình trạng ùn tắc trong các giai đoạn cao điểm.
✓ Nâng cao tính minh bạch và khả năng kết nối dữ liệu giữa các bên liên quan.
DOANH NGHIỆP CẦN LƯU Ý GÌ?
Mặc dù tình hình thông quan hiện nay tương đối thuận lợi, doanh nghiệp vẫn nên chủ động chuẩn bị kế hoạch vận chuyển cho nửa cuối năm khi nhu cầu xuất nhập khẩu thường gia tăng mạnh.
Khuyến nghị:
• Theo dõi thường xuyên thông tin từ cơ quan hải quan và ban quản lý cửa khẩu.
• Chuẩn bị đầy đủ bộ chứng từ trước khi hàng đến cửa khẩu.
• Chủ động booking phương tiện vận chuyển trong mùa cao điểm.
• Dự phòng thời gian giao hàng đối với các lô hàng nông sản và hàng thời vụ.
• Phối hợp chặt chẽ với đơn vị logistics để cập nhật tình hình thông quan thực tế.
Nhìn chung, hoạt động thương mại qua các cửa khẩu Việt Nam – Trung Quốc đang duy trì đà tăng trưởng tích cực trong năm 2026. Việc đẩy mạnh đầu tư vào mô hình cửa khẩu thông minh được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng, giảm chi phí logistics và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cộng đồng doanh nghiệp trong thời gian tới.