Ngày 15/05/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 169/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, đánh dấu nhiều thay đổi quan trọng trong công tác quản lý hoạt động xuất nhập khẩu.
Theo phụ lục hướng dẫn triển khai của Cục Hải quan, Nghị định mới bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường tính minh bạch, nâng cao trách nhiệm tuân thủ của doanh nghiệp và phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong ngành hải quan.
Một số điểm mới nổi bật
Mở rộng các trường hợp không bị xử phạt
Doanh nghiệp sẽ không bị xử phạt trong một số trường hợp chủ động khai bổ sung hoặc sửa đổi hồ sơ đúng thời hạn trước khi cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra, thanh tra, bao gồm:
- Khai bổ sung hồ sơ hải quan;
- Sửa đổi báo cáo quyết toán;
- Điều chỉnh trị giá hải quan;
- Điều chỉnh số lượng hàng hóa trong phạm vi dung sai cho phép.
Quy định này được đánh giá sẽ hỗ trợ doanh nghiệp giảm rủi ro vi phạm do sai sót khai báo.
Bổ sung hành vi vi phạm liên quan đến mã HS và thuế
Nghị định bổ sung nhiều hành vi vi phạm liên quan đến:
- Khai sai mã HS;
- Khai sai thuế suất, mức thuế;
- Vi phạm nghĩa vụ thuế trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Đặc biệt, doanh nghiệp có thể bị xử phạt nếu tiếp tục khai sai đối với mặt hàng đã từng được cơ quan hải quan hoặc Bộ Tài chính hướng dẫn trước đó.
Tăng cường quản lý và xử phạt điện tử
Một điểm đáng chú ý khác là việc bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính trên môi trường điện tử nhằm phục vụ quá trình chuyển đổi số quốc gia và hiện đại hóa công tác quản lý hải quan.
Ngoài ra, Nghị định cũng mở rộng thẩm quyền xử phạt của lực lượng Công an đối với một số vụ việc không đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Bãi bỏ một số quy định cũ
Song song với các nội dung mới, Nghị định 169/2026/NĐ-CP cũng loại bỏ một số quy định và hành vi xử phạt tại Nghị định 128/2020/NĐ-CP để phù hợp hơn với hệ thống pháp luật hiện hành và thực tiễn quản lý.
Tác động đối với doanh nghiệp
Các chuyên gia nhận định, Nghị định 169/2026/NĐ-CP sẽ tác động trực tiếp đến doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, logistics và sản xuất có hoạt động hải quan.
Doanh nghiệp cần:
- Rà soát lại quy trình khai báo hải quan;
- Kiểm tra tính chính xác của mã HS và thuế suất;
- Chủ động thực hiện khai bổ sung khi phát sinh sai sót;
- Tăng cường quản lý chứng từ và dữ liệu điện tử;
- Theo dõi các hướng dẫn mới từ cơ quan hải quan để hạn chế rủi ro xử phạt.
Việc cập nhật và tuân thủ kịp thời các quy định mới sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý và nâng cao hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu trong bối cảnh quản lý hải quan ngày càng số hóa và chặt chẽ hơn.